Ur vandenn orañjez flamm dirak un ti liv ar c’hoaven dezhañ, en ur c’harter pobl eus an Oriant. Ouzh talbenn ar mell savadur e lenner splann peder lizherenn wenn : « Memo », evit Mission Étudiante du MOrbihan (mision studierien ar Mor-Bihan).

Staget eo bodoù An Oriant ha Gwened ouzh an eskopti war-eeun. Tost da 400 studier a zo bet lojet enno e dek vloaz. Brieg Luz edo en o zouez etre 2022 ha 2024.

« P’hon oa anavezet Brieg Luz e 2022 ne oa ket ar memes paotr hag an hini a oa aet war-zu an tu dehoù pellañ un nebeud mizvezhioù goude », eme Anne-Constance Favre diouzhtu. Ouzhpenn lavar he doa graet. Renerez bod an Oriant he doa kaset da Splann ! an torr-lizher « evit bezañ chomet hep doujañ ouzh an talvoudoù kristen » a oa bet roet d’an den yaouank daou vloaz goude. D’an 29 a viz Kerzu paseet e voe adkavet e gorf marv e Belgia.

E-pad ar mare berr-se en doa « bet lamm » ar paotr yaouank, bet levier ar strolladig broadelour « La Digue », hervez ar renerez.

Ur banniel gant ur groaz keltiek, arouez al luskadoù broadelour-dispac’hour, en defe lakaet an identelour yaouank war wel en e gambr er bod katolik. Setu ar pezh a oa bet diskuliet e miz Genver 2023 gant La Combative, ur media enep-faskour eus an Oriant. Ar pezh a zo bet kadarnaet gant Anne-Constance Favre.

« D’ar mare-se, emezi, en doa bet Brieg ur berz digant Memo diouzhtu d’an deiz m’en doa graet. Gourdrouzet e oa bet da vezañ diannezet ma ne baoueze ket gant seurt ideologiezh. War-lerc’h e oa aet mizvezhioù hebiou ha n’hon oa ket gouezet tra ebet a-dreuz gantañ. »

Diskouez a rae an identelour bezañ sioulaet. Met gripedoù a oa o stignañ e ruioù an Oriant asambles gant tud all a-du gant an tu dehoù pellañ, hervez ar gazetenn Libération.

Evel d’an 11 a viz Here 2024, pa adkaved an den yaouank hag e vandennad o klask lakaat reuz en un darvoud aozet gant ar strollad Les Soulèvements de la terre. Met ne oant ket aet pelloc’h eget klask spontañ anezho. Da noz ar 17 a viz Du 2025, avat, e oa bet grevusoc’h. Ar bagad identelourien en doa stignet ur pech da studierien ezel eus ur sindikad. Deuet e oant da ziverkañ luganoù identelour bet livet ganto a-ratozh-kaer ouzh mogerioù savadur pennañ ar skol-veur.

Nav studier a voe gloazet ganto d’an nozvezh-se, hervez rentaoù-kont mediaoù ar vro ha mediaoù stourm.

Etre gripedoù ha nozvezhioù studierien, e kendalc’h Brieg Luz da vont d’ober traoù gant eskopti Gwened. E darvoudoù aozet gant aluzenerezh ar studierien en doa kemeret perzh, peurgetket.

« Distag eo ar servij-se diouzh ar bodoù Memo », eme Anne-Constance Favre. « 36 emvod a vez bep bloaz, e Gwened kement hag en Oriant. »

E 2023 e oa, evit un emvod publik. « Brieg Luz a bedas daou vignon, Maksim Arkam ha Stéphane Zadragsky, da anavezout obererezhioù an aluzenerezh », eme Anne-Constance Favre c’hoazh.

Anzav a ra ar renerez « ne ouie seurt ebet renerien an aluzenerezh diwar-benn o oberiantiz politikel d’ar mare-se ». Gant ar gevredigezh Memo « ne vez degemeret nag aprouet soñj nag ideologiezh ebet a dennfe eus ar pennoù pellañ ».

Gant un nebeud klikoù enlinenn e kaver pegen pell ez ae Stéphane Zagradsky, avat.

Emezelañ a reas e La Cocarde hag en UNI goude – daou sindikad liseidi ha studierien tost ouzh an tu dehoù pellañ. E 2023-2024 e voe kaset da eil atebeg ar strollad Reconquête e 5vet pastell-vro an Oriant.

Stéphane Zadragsky a asur ez eo katolik. Un hentad prientiñ ar vadeziant en doa heuliet. Kemer a rae perzh en abadennoù kinniget gant aluzenerezh ar studierien, evel ur birc’hirinded da Roma e miz C’hwevrer 2024, evel en oberiantizoù war an dachenn.

D’ar 14 a viz Ebrel 2023 edo-eñ, asambles gant un dornad stourmerien all, oc’h enebiñ ouzh SOS Méditerranée a oa bet pedet gant al lise Dupuy-de-Lôme en Oriant, evit un devezh keodedouriezh.

An ONG a zo he micher skoazell d’an dud divroet. An identelour hag e vignoned a damall dezhi ober « trafikerezh tud », hervez ar pennad bet embannet e Ouest-France.
D’an 20 a viz Gwengolo ar bloavezh-se e oa Stéphane Zadragsky o treuzkas an oberiadenn « affiche ton antifa » e strollad an Oriant boukl Telegram an UNI Bretagne.

Hervez kazetennerien Libération e vefe en em gavet an tri-se asambles e skourr ar Mor-Bihan strollad Reconquête. Sellet hon eus pizh ouzh ar c’hont Instagram « Memo Lorient ». Gant se e ouzomp e kemere perzh daou anezho (Maksime Arkam ha Brieg Luz) en abadennoù aozet en aluzenerezh studierien ar Mor-Bihan.

Mareoù kejañ a veze rannet gant ar c’hont « memo_mission » ivez. En 2023, e voe un devezh degemer ar re nevez. Dindan ar post e lenner evezhiadennoù gant « bribri_lu », da lavaret eo Brieg Luz. Er fotoioù e c’heller gwelout an tad Le Garo.

Klasket hon eus ober goulennoù ouzh an den atebek war ar gevredigezh eskopti Memo Lorient. N’en deus ket respontet. Anne-Constance Favre an hini he deus respontet evit ar beleg, erfin : « Roet eo bet ho koulennoù d’an tad Antoine Le Garo, ha reiñ a ra deoc’h da c’houzout ez eo ar respont hoc’h eus bet ken abred hag ar 26/08 respont an dud e-karg eus Memo. P’emañ-eñ en o zouez hoc’h eus bet e respont dija. »

Ar respont d’hor goulennoù a c’hellfemp kaout eus tu un atersadenn en doa graet gant lec’hienn an Opus Dei. Ul luskad Iliz didrouz eo, a zo ezel an tad Le Garo anezhañ abaoe c’hwec’h vloaz, emezañ. En atersadenn e tispleg ar beleg « ez eo an unaniezh difi kentañ ur person ». Pelloc’h e lenner ez eo « ar barrez familh ar familhoù ».

Abalamour d’an « unaniezh » en defe Antoine Le Garo laosket ober abadenn ar 7 a viz C’hwevrer 2024 ? Aozet e oa en ur sal a skoe ouzh e bresbital. « Ar prezeg » a oa an tem anezhi, ha Lucas Chancerelle a oa an den pedet nemetañ.

E karg eus re yaouank ar strollad Reconquête e oa neuze. Mouezh aotreet Polemia a oa an den yaouank ivez. Ur think-tank identelour eo ar strollad-se, bet diazezet gant Jean-Yves Le Gallou, un den a-bouez evit luskad an « Nouvelle Droite » (tu dehoù nevez) hag oberour ul levr diwar-benn an advroañ (« la remigration »).

War ar poent-se evel war ar re all e vo kaset Anne-Constance Favre da respont deomp : « N’eus ket anv eus politikerezh ganeomp gwech ebet, nag er genstrivadeg prezeg-se nag e lec’h all, rak n’eo ket pal an aluzenerezh. »

Daremprediñ ensavadurioù an eskopti a vez graet gant stourmerien identelour e lec’h all ivez. Gouest omp da brouiñ ez eus c’hoarvezet seurt kemmesk etre ar c’hredennoù e parrez Itron-Varia Lourdez e Gwened ivez.

Hag ar wech-mañ n’eus ket anv eus un dornad studierien. Met eus ar strolladig identelour breizhat nevesañ : « les Vénètes » (ar Weneted) e anv.

En hañv 2025 e oa bet krouet ar strollad. O skeudennoù hag o doare da gehentiñ a ra gant ar memes kodoù hag Academia Christiana. Un ensavadur stummañ katolik identelour eo. Kalz izili anezhañ a vez gwelet o kerzhout e-pad ar birc’hirinded Feiz e Breizh.

Ur « gumuniezh katolik wriziennet » a zo eus ar strolladig, evit ober gant o gerioù hag o stil ispisial.

Ur bobl eus Galia kelt a rene war vro-Wened a oa eus ar Weneted. Ar strollad a adkemer o anv, met e gaou, rak ne oa ket bet avielet Breizh d’ar mare-hont.
Diskouezet en deus Splann ! embannadurioù Instagram ar strollad d’un den a anavez eskopti Gwened mat-tre. Gallout a reomp asuriñ, neuze, ez eus bet prestet salioù a sko ouzh iliz Itron Varia Lourdez d’ar strollad Les Vénètes.

D’ar 17 a viz C’hwevrer 2026, da skouer. Bodet e oa ar strollad evit lidañ « Meurzh-al-Lard gant ur spered kengred ha treuzkas », hervez un dapadenn skramm eus rouedad sokial Les Vénètes.

Er memes post e skriv an identelourien diwar-benn « displegadennoù speredel an Aotrou ‘n Abad diwar-benn ster ar C’horaiz ». Diego Cana Garcia eo an Abad-se, kure hanter-amzer e parrez Sant Padern hag eil aluzener er bod Memo e Gwened.Goulennet hon eus gantañ ha tost e oa ouzh strollad ar Vénètes. An den a-orin eus Bro-Berou en deus kontet da Splann ! e oa deuet « tri den yaouank eus Amerika ar Su hag a ya d’an oferenn en Itron-Varia Lourdez [d’am c’haout] ha goulennet o doa ganin dont d’ober displegadennoù diwar-benn an deizioù lard ».

Er memes embannadur e kont ar Vénètes bezañ lavaret « ur bedenn e-pad un enor solenn rentet da gQuentin (Deranque, NGAS) ». Nac’hañ a ra groñs an abad Garcia bezañ lavaret enor ebet evit an nevez-faskour yaouank, marvet e Lyon tri devezh a-raok.

Asuriñ a ra « n’hell ket ar faskouriezh nag ar broadel-sokialouriezh klotañ gant ar feiz katolik », o venegiñ kelc’hlizheroù-meur Pi XI da greñvaat e gomzoù.

Embannadurioù all gant ar Vénètes a ziskouez e vezont e parrez Sant Padern alies. Evel ar post gant an titl « Spirituel et Spiritueux ». Ennañ e ped an identelourien da zont, bep eil Gwener da noz, « d’un oferenn hag adorasion, evit distanañ ha trugarekaat ».

D’ar Sul vintin e weler lod eus izili ar strollad en oferenn en iliz Sant Padern, e reter Gwened.

D’an 19 a viz Ebrel 2026 edo an abad Frédéric Fagot o lidañ unan eus an teir oferenn a vez en iliz d’ar Sul. E latin e veze graet honnezh, o treiñ kein d’an dud fidel.

Kroniker e CNews, dileuriad eskopti ar gelennadurezh katolik ouzhpenn d’e barrez, an den a Iliz a zesach kalz parrezianiz. Splann ! en deus anavezet Alexandre Le Méhauté en o zouez.

Troc’het berr e vlev war e gilpenn, start e gigennoù dindan e roched wenn, Alexandre Le Méhauté a rannas ur post en enor da gQuentin Deranque d’an deiz goude an oferenn hon oa selaouet. Ur bedadenn evit ur brezegenn aozet gant « la Ligue ligérienne », ur strollad broadelour eus Naoned, en doa rannet ivez. Titl ar brezegenn a oa : « enep-faskour = faskour : diwar-benn ur fazi strategel bet graet gant an tu dehoù ».

Diskibled vat eus an « Nouvelle Droite » a zo anezho. Hervez al luskad-se e vefe an identelezh europat a-us d’ar re all, ha setu ar Vénètes oc’h aozañ abadennoù e tachenn ar « stourm sevenadurel ».

Tud vrudet a zeu da brezegenniñ evito, evel Jean-Eudes Gannat, un den en deus divizet e-unan e oa levier al « luskad chouan ». Evit « kunujennoù gouennelour » eo bet kondaonet gant ar justis nevez ‘zo da dri miz toull-bac’h gant goursez.

N’en deus ket asantet al levier identelour gant ar varnedigezh ha graet en deus engalv.

Kuzulier-kêr a-enep ez eo bremañ e Segré-en-Anjou (49). D’an 2 a viz Ebrel paseet edo e Gwened evit kas un endervezh a oa aes e brogramm da gompren : « Katoliked hag identelourien ». Eus ar pezh a ouzomp e oa bet dalc’het an abadenn-se en ur sal eus parrez Itron-Varia Lourdez ivez.

Pemzektez goude e oa tro Rodolphe Cart, a vez oc’h ober kronikennoù e mediaoù Bolloré alies, da vezañ pedet evit kaozeal war an tem : « Mélenchon, tribun ar fulor. »

Er memes familh tud e adkaver hiniennoù evel Vincent Tréguier pe Alexis Arkoat : ul levezoner en deus 28.000 follower en Instagram ha 46.500 den koumanantet e TikTok.

Daou vloaz ‘zo e vez gwelet an tri anezho o kerzhout war hentoù Feiz e Breizh, ur birc’hirinded a vez graet bep bloaz abaoe 2018, kostez Santez-Anna-Wened. Evel warlene pa oa bet Tréguier ha Le Méhauté oc’h ober war-dro surentez lod eus ar chabistroù (ar strolladoù pirc’hirined a gerzh betek leurenn an iliz-rouanez).

Alexis Arkoat, e vadj « presse » spilhennet ouzh e roched hag e zivrec’h kigennek, en doa profitet eus ar birc’hirinded evit ober « reportajoù » gouestlet da c’hloar e vignoned e 2024 hag e 2025.

Profitañ a ra ivez eus e videoioù evit lavar penaos eo troet da Zoue nevez ‘zo, pe gentoc’h d’ur relijion gatolik identelour, ha gourelour ivez. Alexis Arkoat a ro ar gomz d’e vignon Le Méhauté en unan eus e « reportajoù ». Rebech a ra hennezh ouzh an Iliz a-vremañ bezañ « re laosk ». Betek kaout keuz e vefe graet an oferenn e galleg re alies, ha n’eo ket gant ar c’hiz kozh, e latin hag o treiñ kein ouzh an dud.

N’eus ket kalz a draoù a ziskouez emañ al levezoner el luskad identelour, pa seller ouzh e embannadennoù. Gouestlet eo al lodenn vrasañ anezho da zifenn ar chaseal, bremañ.
Daoust da se hon eus adkavet ur video bet filmet da zibenn-sizhun an 30 a viz Mae 2025, pa oa deuet Louis XX de Bourbon, a fell dezhañ mont da roue Frañs, da Santez-Anna-Wened.

Kavet e veze ar video e YouTube, met diverket eo bet bremañ. Ennañ e weler Alexandre Le Méhauté hag Alexis Arkoat o kaozeal diwar-benn ar roue da adlakaat war e dron. Goude-se e reont poltredoù anezho o-daou asambles gant hêr ar Vourboned ha gant eskob Gwened, a oa eno ivez d’an deiz-se. Ha mont d’ober ur genstrivadeg sachadennoù hag ur bartienn ball-trap da echuiñ.

Iskisat meskad. Kazetennerez arbennik war ar relijionoù eo Marguerite de Lasa. Displegañ a ra « n’eo ket nec’het ken tud al luskad identelour pa vez anv eus implijout ar relijion gatolik evit harpañ o ideologiezh ».

Ouzh eskob Gwened hon eus graet goulennoù diwar-benn an dibenn-sizhun-se. Dileuriad an eskopti evit ar c’hehentiñ en deus respontet deomp en doa « an eskob ur garg a laka anezhañ da gejañ ouzh dilennidi a bep tu politikel ivez, hag ouzh tud lies o hentoù-buhez. En o zouez emañ Louis de Bourbon, evel ma skrivit ».

« Ar pezh a zo, eme un den a vo anvet François ganeomp, ‘m eus ar santimant e teu ar relijion da vezañ un doare da zifenn ar mogerioù, ar c’hroazioù hag ar gouloù-koar, ha n’eo ket keloù mat an Aviel. »

Ar stourm a-enep an dimeziñ evit an holl a oa ur mare ma oa cheñchet an traoù buan war an tu-se, eme an den-se, a stourm er strollad Lutte & contemplation, ur gevredigezh a zo he fall lakaat goulennoù ar justis sokial hag an ekologiezh e tabutoù an Iliz. Ha hervez kalz tud all hon eus komzet ganto.

E-barzh « mekanik ur relijion o vrañsellat », deskrivet da Splann ! gant François, emañ strollad ar Vénètes hag an dornad stourmerien identelour o deus darempredet servijoù an eskopti en Oriant d’ur poent bennak.